O projekcie
Guzy nadnerczy są częstym przypadkowym znaleziskiem w badaniach obrazowych, zwłaszcza u osób starszych, ale nie zawsze łatwo ocenić, które z nich są łagodne, a które mogą mieć charakter złośliwy.
Typowe gruczolaki zwykle dają charakterystyczny obraz w tomografii komputerowej, jednak część zmian wygląda niejednoznacznie i wymaga dalszego różnicowania.
Cel projektu
Stworzenie algorytmu sztucznej inteligencji, który będzie automatycznie wykrywał guzy nadnerczy w obrazach TK i pomagał ocenić ich charakter — aby ograniczyć liczbę niepotrzebnych operacji i szybciej identyfikować zmiany wymagające pilnego leczenia onkologicznego.
Incydentaloma nadnerczy
Incydentaloma nadnerczy to guzek wykryty przypadkiem podczas badań obrazowych robionych z innego powodu — na przykład tomografii brzucha. Większość takich zmian jest łagodna i nie produkuje hormonów, ale część może zaburzać pracę organizmu.
Po wykryciu guzka lekarze sprawdzają dwie kluczowe kwestie: czy nie ma cech nowotworu oraz czy zmiana nie wydziela nadmiaru hormonów. Choć wynik brzmi groźnie, najczęściej oznacza potrzebę spokojnej, dokładnej diagnostyki u lekarza — a nie od razu poważną chorobę.
Możliwe objawy
Diagnostyka
Diagnostyka obejmuje ocenę aktywności hormonalnej guzka oraz wykluczenie charakteru złośliwego. Wczesna i precyzyjna diagnoza pozwala uniknąć zbędnych interwencji chirurgicznych.
Rak kory nadnerczy
Rak nadnercza to bardzo rzadki nowotwór rozwijający się w gruczole leżącym nad nerką, a jego objawy bywają mało charakterystyczne. O tym, jak choroba się ujawnia, decydują głównie wielkość guza, jego położenie i to, czy produkuje nadmiar hormonów.
W diagnostyce ważne są badania obrazowe i hormonalne, bo pomagają ocenić nie tylko obecność guza, ale też jego aktywność biologiczną. Największą szansę na skuteczne leczenie daje wczesne wykrycie, kiedy możliwe jest radykalne usunięcie zmiany operacyjnie.
Objawy hormonalne
Wrodzony przerost nadnerczy
Wrodzony przerost nadnerczy to grupa uwarunkowanych genetycznie zaburzeń syntezy hormonów kory nadnerczy, przede wszystkim kortyzolu, a niekiedy także aldosteronu. Niedobór tych hormonów prowadzi do wzrostu stężenia ACTH, co pobudza nadnercza do przerostu i nadmiernej produkcji androgenów.
Objawy postaci nieklasycznej
Diagnostyka i leczenie
Rozpoznanie opiera się na badaniach hormonalnych i genetycznych, a odpowiednio prowadzone leczenie pozwala zwykle dobrze kontrolować przebieg choroby.
Zespół Cushinga
Zespół Cushinga to zespół objawów wynikających z przewlekłego nadmiaru glikokortykosteroidów — głównie kortyzolu — którego zbyt wysokie stężenie zaburza funkcjonowanie wielu układów organizmu.
Najczęściej ma charakter polekowy i rozwija się po długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidów. Rzadziej jest skutkiem endogennej nadprodukcji kortyzolu przez guz przysadki, guz ektopowy wydzielający ACTH albo guz nadnercza.
Objawy kliniczne
Ważne
Choroba nie dotyczy wyłącznie wyglądu — obejmuje całą gospodarkę hormonalną i ogólnoustrojową. Rozpoznanie wymaga potwierdzenia nadmiaru kortyzolu, a leczenie zależy od zidentyfikowanej przyczyny.